Bieżący numer

Archiwum

Wybrane zagadnienia dotyczące eliminacji pałeczek Salmonella z pasz stosowanych w żywieniu drobiu
Krzysztof Kwiatek Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB w Puławach

 Wybrane zagadnienia dotyczące eliminacji pałeczek Salmonella z pasz stosowanych w żywieniu drobiu

Po wejściu Polski w struktury Unii Europejskiej spodziewany jest dalszy wzrost produkcji i spożycia produktów pochodzenia zwierzęcego, które szczególnie będzie widoczny w odniesieniu do mięsa drobiowego, jaj i przetworów drobiarskich.
Źródła zanieczyszczeń pałeczkami Salmonella pasz przemysłowych
Istnieją trzy podstawowe źródła zanieczyszczenia pasz pałeczką Salmonella:
- zewnętrzne przedprodukcyjne, niezależne od producenta, związane głównie z zanieczyszczeniem nabywanych materiałów paszowych. Kontrolę tego rodzaju zanieczyszczeń w zasadzie powinna być zapewniona w mieszalni pasz poprzez wdrożenie odpowiednich procedur zakupu i przyjęcia surowców i materiałów paszowych.
zewnętrzne poprodukcyjne, niezależne od producenta, związane głównie z obrotem gotowymi mieszankami paszowymi i żywieniem zwierząt. Celem zapobieżenia tego rodzaju zanieczyszczeniom należy wdrożyć i przestrzegać zasady GMP w zakresie dotyczącym magazynowania i postępowania z produktem gotowym.
- wewnętrzne, zależne od producenta i warunków oraz technologii stosowanej w wytwórni pasz. W tym przypadku wytwórnia do opanowania zagrożenia ze stronySalmonella i innych czynników powinna wdrożyć do praktyki odpowiednie procedury GMP i system HACCP.
Piśmiennictwo
1. Adams C.A., 1999. Keeping Salmonella out of the food quality chain. World Poultry, November 1999, 4-6.
2. Bolder N.M., Wagenaar J.A., 1999. Feed additives can still be an effective tool. World Poultry, November 1999, 38-39.
3. Best P., 1996. Danish salmonella hunt: Compounders now tackling tougher questions. Feed International, No 12, 6-11.
4. Garland P.W., 1993. Salmonella prevention and Salmonella inhibitors in poultry feed. Proceedings of 9th European Symposium on Poultry
Nutrition, September 5-9, 1993, Jelenia Góra, Poland.
5. Freitag M., Ulrich-Hensche H., Schulte-Sienbeck H., Reichelt B. 1999. Biologicaleffects of conventional and alternative performance enhancers. Kraftfutter 2/99, 50-57.
6. Klocek B. 1996. Efektywność żywieniowa pasz poddanych barotermicznemu przetwarzaniu. Barotermiczne przetwarzanie pasz. Praca zbiorowa. CLPP Lublin, 51-66.
7. Kołodziej P., 1998. Praktyka nadzoru weterynaryjnego nad produkcją pasz na przykładzie województwa legnickiego. IV Sympozjum PZPP pt. Weterynaria a produkcja pasz w Polsce, Warszawa 23 października 1998 r.
8. Korol W., 1994. Konserwanty i detoksykanty. Dodatki paszowe w żywieniu drobiu. Praca zbiorowa. IFiŻZ Jabłonna k/Warszawy, 50-59.
9. Korol W., 1995. Konserwanty i detoksykanty. Dodatki paszowe w żywieniu świń. Praca zbiorowa. IFiŻZ Jabłonna k/Warszawy, 109-120.
10.Kwiatek K., Hoszowski A., Wasyl D.: Występowanie pałeczek Salmonella w łańcuchu produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. Roczniki Instytutu Przemysłu Mięsnego i Tłuszczowego. Tom XLIV/2, s. 161- 171, 2006.
11.Kwiatek K.: Aspekty prawne związane z zapewnieniem jakości i bezpieczeństwa w produkcji pasz oraz surowców żywnościowych pochodzenia zwierzęcego. Hodowca drobiu, wydanie specjalne: „Vademecum profilaktyki i chorób drobiu”, 38-47, 2007.
12.Kwiatek K.: Pałeczka Salmonella jako problem w zakresie bezpieczeństwa pasz i żywności pochodzenia zwierzęcego. Hodowca drobiu, wydanie specjalne: „Vademecum profilaktyki i chorób drobiu”, 88-94, 2007.
13.Kwiatek K.: Rola kontroli urzędowej pasz w zapewnieniu bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego. Higiena, 3/4, 8-10, 2007.
14.Kwiatek K., Chomiuk A., Korol W.: Bezpieczeństwo pasz – rola i znaczenie w zapewnieniu bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego. Pasze przemysłowe, 9/10, 7-12, 2007.
15.Maruta K., 1999. Feeding with Bacillus subtilis can exclude intestinal pathogens. World Poultry, November 1999, 37-38.
16.Mcllroy S.G., 1999. The relationship between feed and salmonella contamination. World Poultry, November 1999, 17-19.
17.Renggli F.: Preventing an on –farm infection through proper feed treatment. World Poultry (special), 1996, s.35-35.
18.Rozporządzenie (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - Official Journal L 031.
19.Rozporządzenia Komisji (WE) 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych - Official Journal (Dz. U. UE L 338 z 22.12.2005).
20.Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznychdotyczących środków spożywczych (Dz. U. UE L 332/12 z 7.12.2007).
21.Rozporządzenie (WE) 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność - Official Journal L 325/1-15.
21.Rozporządzenie Komisji (WE), Nr 1003/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. wdrażające rozporządzenie (WE) 2160/2003 w odniesieniu do celu wspólnotowego ograniczenia powszechnego występowania niektórych serotypów salmonelli w stadach hodowlanych gatunku Gallus gallus oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 - Official Journal L 170/ 12-17.
22.Rozporządzenie Komisji (WE), Nr 1168/2006 z dnia 31 lipcaca 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenie (WE) 2160/2003 w odniesieniu do celu wspólnotowego ograniczenia częstości występowania niektórych serotypów salmonelli w stadach hodowlanych gatunku Gallus gallus oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1003/2005 - Official Journal 2006; L 211/ 4-8.
23.Rozporządzenie Komisji (WE) 1091/2005 z dnia 12 lipca 2005 r. wdrażające rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów na rzecz zwalczania salmonelli - Official Journal L 182/ 3-4.
24.Rozporządzenie Komisji (WE) NR 646/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r.wykonujące rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wspólnotowego celu ograniczenia częstości występowaniaSalmonella enteritidis Salmonella typhimurium u brojlerów i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1091/2005. Dz.U. OJ L 151, 21 – 25.
25.Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów zwalczania salmonelli u drobiu. DZ.U. UE 2006; L.212: 3-5.
26.Rozporządzenie Komisji Nr 1237/2007 z dnia 1 października 2007 r. zmieniające Rozporządzenie 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzję 2006/696/WE w odniesieniu do wprowadzania na rynek jaj pochodzących ze stad kur niosek zakażonych pałeczką Salmonella. (Dz.U. UE 2007; L.280: 5-9).
27.Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 625, z późn. zm.).
28.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonelli w stadach hodowlanych gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2007-2009, (Dz.U. 61, poz. 414) wraz ze zmianą zawarta w Dz.U. nr 109, poz. 749, 2007.
29.Sreenivas P.T., 1998. Salmonella - control strategies for the feed industry. Feed Mix, 6(5), 8-11.
30.Van der Poel A.F.B., 1997. Expander Processing of Animal Feeds. Chemical, physical and nutritional effects. Wageningen Feed Processing Centre, pp. 90.
31.Wieliczko A.: Monitoring zagrożen w produkcji drobiarskiej – aspekty bezpieczeństwa żywności. Monografia pod redakcja prof. dr hab. Aliny Wieliczko, Wrocław, 2007.
32.Wojdat E., Kwiatek K., Hoszowski A., Wasyl D.: Stan mikrobiologiczny pasz w Polsce na podstawie wyników badań laboratoryjnych wykonanych w 2004 roku. Pasze Przemysłowe, 7/8, 12 – 15, 2005.
33.Wojdat E.: Ocena jakości mikrobiologicznej środków żywienia zwierząt ze szczególnym uwzględnieniem fenotypowej i genotypowej charakterystyki wyizolowanych szczepów Clostridium perfringens, Rozprawa doktorska, Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy, Puławy, 2006