Bieżący numer

Archiwum

Wskaźniki hematologiczne ptaków jako źródło cennych informacji
dr inż. Sebastian Nowaczewski Katedra Hodowli i Użytkowania Drobiu Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Chociaż krew u dorosłych ptaków charakteryzuje się na ogół dużą homeostazą i większość jej parametrów, w tym zawartość elementów morfologicznych nie przekracza określonych norm to jednak w pewnych okolicznościach wartości wskaźników hematologicznych mogą i ulegają istotnym wahaniom, co może mieć niebagatelny wpływ na zdrowie ptaków i w konsekwencji produkcyjność.
Do wskaźników hematologicznych tzw. obrazu czerwonokrwinkowego zalicza się przede wszystkim liczbę erytrocytów (krwinki czerwone), wartość hematokrytu oraz zawartość hemoglobiny. Z kolei układ białokrwinkowy charakteryzowany jest najczęściej przez liczbę i procentowy udział leukocytów (krwinki białe), w których wyróżnić możemy m.in. agranulocyty (limfocyty i monocyty) oraz granulocyty, w tym granulocyty kwaso, obojętno i zasadochłonne. Rola erytrocytów jest powszechnie znana i we krwi ptaków czy ssaków sprowadza się do przenoszenia tlenu i dwutlenku węgla. Warte podkreślenia jest to, że krwinki czerwone ptaków w odróżnieniu od ssaków są jądrzaste (fot. 1). Odmienną funkcję pełnią leukocyty, które są komórkami krwi przede wszystkim odpowiedzialnymi za odporność organizmu i walkę z patogenami. Limfocyty (fot. 2 i 3) są podstawą swoistej odpowiedzi odpornościowej, która polega na precyzyjnym rozpoznawaniu antygenu. Oprócz tego mogą wydzielać liczne cytokiny, pełniąc funkcję regulacyjną względem odpowiedzi immunologicznej. Monocyty to z kolei specyficzne komórki „żerne” wykazujące zdolność ruchu i wysoka aktywność fagocytarną. Mają decydujące znaczenie w fagocytozie m.in. bakterii, erytrocytów, resztek komórkowych i grzybów oraz biorą udział w procesach immunologicznych i regeneracyjnych uszkodzonych tkanek. Granulocyty reprezentowane są przez 3 rodzaje komórek: eozynofile, neutrofile (heterofile) oraz bazofile. Eozynofile (fot. 4) (granulocyty kwasochłonne) uczestniczą m.in. w eliminowaniu różnego rodzaju endopasożytów, jak glisty czy pierwotniaki, a także fagocytują niektóre bakterie i grzyby lecz znacznie słabiej niż heterofile. Rola heterofili (granulocyty obojętnochłonne) sprowadza się przede wszystkim do fagocytozy bakterii, fragmentów komórek, fibryny i innych cząstek oraz rozkładania i zobojętniania substancji płynnych i toksyn. Funkcje pełnione przez bazofile (granulocyty zasadochłonne, fot. 4) nie są do końca poznane. Prawdopodobnie uczestniczą w procesach immunologicznych i uczuleniowych.