Bieżący numer

Archiwum

Wybrane zagadnienia prowadzenia lęgów
Martyna Lasoń

Zakłady wylęgowe drobiu borykają się z wieloma problemami, usiłując zmaksymalizować efektywność inkubacji jaj wylęgowych różnych gatunków drobiu. Nie mając większego wpływu na takie czynniki, jak terminy i liczebność dostaw jaj od hodowców, poziom zapłodnienia czy prawidłowe obchodzenie się z jajami na etapie od zbioru do dostarczenia ich do wylęgarni, zadanie wyprodukowania jak największej liczby wartościowych, prawidłowo rozwiniętych piskląt wydaje się być szczególnie trudne.

Przed nałożeniem do inkubatora jaja powinny być przechowywane w temperaturze poniżej zera fizjologicznego (uniemożliwiającego rozwój zarodka); w zależności od gatunku i czasu przechowywania stosuje się przedział 8–20°C. Zalecany maksymalny okres przechowywania jaj wylęgowych, który nie wpływa negatywnie na późniejszą wylęgowość piskląt, wynosi 7 dni (Fasenko, 2001). W praktyce okres ten jest często dłuższy – najpierw jaja przechowywane są kilka dni na fermie, ponieważ zakładom wylęgowym najczęściej nie opłaca się odbierać mniejszych partii jaj codziennie. Później, ze względów organizacyjnych oraz ekonomicznych, zakłady wylęgowe w swoich magazynach przechowują jaja kolejnych kilka dni, co może skutkować obniżeniem wylęgowości. Sytuacja taka ma miejsce np. gdy w jakimś okresie nie ma większego zapotrzebowania na pisklęta danego gatunku. W takim przypadku, aby nie dopuścić do nadmiernych strat, można zastosować okresowe podgrzewanie jaj podczas ich przechowywania. W języku angielskim zabieg ten określa się jako SPIDES (short periods of incubation during egg storage). Najlepsze efekty uzyskuje się przy kilkukrotnym podgrzewaniu jaj do temperatury inkubacji. Wzrost wylęgowości może wynieść wówczas ponad 10% w stosunku do jaj przechowywanych przez 21 dni, skraca się dzięki temu także długość inkubacji (Dymond i in., 2013). Należy jednak mieć na uwadze, że zastosowanie pojedynczych zabiegów podgrzewania może mieć efekt odwrotny do zamierzonego. Pozytywny wpływ na wylęgowość piskląt ma zastosowanie podgrzewania jaj w przypadku przechowywania ich przez okres dłuższy niż 4 dni (Fasenko, 2001). Przechowywanie jaj wylęgowych w odpowiednich warunkach pozwoli maksymalizować wyniki lęgów, a w przypadku konieczności wydłużenia okresu przechowywania zastosowanie podgrzewania jaj pomoże zapobiec ewentualnym stratom.