Bieżący numer

Archiwum

Czy wielkość i kształt mają znaczenie ?
dr inż. Sebastian Nowaczewski

 Pytanie zawarte w tytule artykułu pojawiało się i pojawia nadal dość często w mediach jednak przy okazji problemów nieco innej natury J. Z kolei niniejszy artykuł, poświęcony będzie masie i kształtom jaj (fot. 1), jako cechom mającym istotny wpływ zarówno na wyniki ekonomiczny w fermach komercyjnych (towarowych) kur nieśnych oraz wskaźniki wylęgowości i jakość piskląt. Wiadomym jest, iż producentom jaj zależeć będzie na jak największej ich masie z uwagi chociażby na zróżnicowanie ceny w zależności od klasy wagowej jaj. Ich kształt również będzie tu odgrywał pewne znaczenie z punktu widzenia standaryzacji opakowań. Zupełnie innym wymogom podlegają jaja wylęgowe, które nie powinny być ani zbyt małe ani za duże, o określonym dla danego gatunku ptaka kształcie. Ocena masy jaja jest dziecinnie prosta i nie wymaga żadnego komentarza, jego kształt wyraża się natomiast zazwyczaj poprzez indeks kształtu, który wylicza się dzieląc szerokość (oś krótką) przez długość (oś długą) jaja i mnożąc razy 100. Masę i indeks kształtu jaj różnych gatunków drobiu przedstawia tabela 1. Wynika z niej, iż najbardziej wydłużonymi jajami (o najmniejszym indeksie kształtu) charakteryzują się m.in. kaczki oraz gęsi. Z kolei najbardziej owalne jaja (o największym indeksie kształtu) znoszą takie ptaki jak struś afrykański, bażant łowny czy przepiórka japońska. Warto podkreślić, iż największą zmiennością tej cechy charakteryzowały się jaja gołębie, gdzie różnica między minimalnymi i maksymalnymi wartościami tego parametru wynosiła aż 11 jednostek procentowych.