Bieżący numer

Archiwum

Jaja głuszców (Tetrao urogallus) skorupy bez tajemnic
Joanna Rosenberger, Ewa Łukaszewicz, Artur Kowalczyk, Zenon Rzońca

Prawidłowo wykształcona skorupa jaja ma istotny wpływ na wylęgowość piskląt zarówno gatunków ptaków użytkowych, jak i tych żyjących na wolności. Skorupa zbyt cienka często ulega uszkodzeniu, a nieprawidłowo zgrubiała utrudnia proces wymiany gazowej oraz klucia. Rola skorupy jest różnorodna: począwszy od tworzenia bariery biologicznej (otoczka mucynowa zwana też kutykulą) i mechanicznej dla drobnoustrojów (Hincke i in., 2012; Gole i in., 2014; Deeming i Reynolds, 2015), pośrednictwa w dyfuzji gazów, ograniczania parowania wody (Brake, 1987), dostarczania związków mineralnych (przede wszystkim wapnia) niezbędnych do rozwoju tkanek, w szczególności kośćca (Wilkin i in., 2009) oraz ochrony przed uszkodzeniami mechanicznymi. Grubość skorupy zależy od wielu czynników: genetycznych (Francesch i in., 1997), wieku samicy i jej kondycji (Peebles i Brake, 1987; Roque i Soares, 1994), żywienia, wielkości jaja (Çiftci i in., 2003; Boersma i in., 2004; Castilla i in., 2009), czasu spędzonego w gruczole skorupowym, kolejności zniesienia w cyklu, a nawet barwy skorupy (Gosler i in., 2005; Krystianiak i in., 2005; Yang i in., 2009; Hassan i in., 2013). Toczące się procesy chorobowe oraz te przebyte w przeszłości skutkują zmianami w układzie rozrodczym, a powstałe w jajowodzie zrosty i blizny mogą wpływać na grubość skorupy sprawiając, że proces odkładania wapnia będzie nierównomierny. Tylko zdrowe ptaki, w dobrej kondycji, dostarczają jaj najlepszych do inkubacji, zapewniających optymalne warunki dla prawidłowego rozwoju zarodka.

Literatura

Boersma, P. D., Rebstock, G. A. and Stokes, D. L. Why penguin eggshells are thick. 2004. The Auk (121) pp. 148-155.
Brake, J. 1987. Hatchability of abnormal broiler breeder eggs. Misset International Poultry pp. 24-25.
Castilla, A. M., Aragón, J. M. d., Herrel, A. and Møller, S. Eggshell Thickness Variation in Red-legged Partridge (Alectoris rufa) from Spain. 2009. The Wilson Journal of Ornithology (121) pp. 167-170.
Çiftci, I., Yenice, E. and Eleroglu, H. Use of triticale alone and in combination with wheat or maize: effects of diet type and enzyme supplementation on hen performance, egg quality, organ weights, intestinal viscosity and digestive system characteristics. 2003. Animal Feed Science and Technology (105) pp. 49–161.
Deeming, C. and Reynolds, J. Nests, eggs and incubation: new ideas about avian reproduction. 2015. Oxford University Press.
Francesch, A., Estany, J., Alfonso, L. and Iglesias, M. Genetic parameters for egg number, egg weight, and eggshell color in three Catalan poultry breeds. 1997. Poultry Science (76) pp. 1627-1631.
Gole, V. C., Chousalkar, K. K., Roberts, J. R., Sexton, M., May, D., Tan, J. and Kiermeier, A. Effect of egg washing and correlation between eggshell characteristics and egg penetration by various Salmonella Typhimurium Strains. 2014.PLoS One (9).
Gosler, A., Higham, J. and Reynolds, J. Why are birds’ eggs speckled? 2005. Ecology Letters (8) pp. 1105–1113.
Hassan, H. A., El-Nesr, S. S., Osman, A. M. R. and Arram, G. A. Ultrastructure of eggshell, egg weight, loss and hatching traits of japanese quail varying in eggshell color and pattern using image analysis. 2013.Egyptian Poultry Science Journal (34) pp. 1-17.
Hincke, M. T., Nys, Y., Gautron, J., Mann, K., Rodriguez-Navarro, A. B. and McKee, M. D. The eggshell: structure, composition and mineralization. 2012. Frontiers in Bioscience (17) pp. 1266-1280.
Karlsson, O. and Lilja, C. Eggshell structure, mode of development and growth rate in birds. 2008. Zoology (111) pp. 494–502.
Krystianiak, S., Kożuszek, R., Kontecka, H. and Nowaczewski, S. Quality and ultrastructure of eggshell and hatchability of eggs in relation to eggshell colour in pheasants. 2005.Animal Science Papers and Reports (23) pp. 5-14.
Longcore, J. R. and Stendell, R. C. Shell thinning and reproductive impairment in black ducks after cessation of DDE dosage. 1977. Archives of Environmental Contamination and Toxicology (6) pp. 293-304.
Orłowski, G. and Hałupka, L. Embryonic eggshell thickness erosion: A literature survey re-assessing embryo-induced eggshell thinning in birds. 2015. Environmental Pollution (205) pp. 218-224.
Peebles, E. D. and Brake, J. Eggshell Quality and Hatchability in Broiler Breeder Eggs. 1987. Poultry Science (66) pp. 596-604.
Ratcliffe, D. A. 1970. Changes attributable to pesticides in egg breakage frequency and eggshell thickness in some British birds. Journal of Applied Ecology (7) pp. 67-115.
Roque, L. and Soares, M. C. Effects of eggshell quality and broiler breeder age on hatchability. 1994. Poultry Science (73) pp. 1838-1845.
Wilkin, T. A., Gosler, A. G., Garant, D., Reynolds, S. J. and Sheldon, B. C. Calcium effects on life-history traits in a wild population of the great tit (Parus major): analysis of long-term data at several spatial scales. 2009. Behavioral Ecology (159) pp. 463-472.
Yang, H. M., Wang, Z. Y. and Lu, J. Study on the relationship between eggshell colors and egg quality as well as shell ultrastructure in Yangzhou chicken. 2009. African Journal of Biotechnology (8) pp. 2898-2902.
 



okladka


okladka